Wetenschappelijk onderzoek

Instituut Verbeeten verricht continu onderzoek naar nieuwe behandelingen van kanker. Dit onderzoek noemen we 'wetenschappelijk onderzoek' of 'experimenteel onderzoek'. Ook het Engelse woord ' trial' wordt vaak gebruikt.
Wetenschappelijk onderzoek bij mensen moet zeer zorgvuldig gebeuren. In Nederland is hiervoor de Wet Medisch-wetenschappelijk Onderzoek met mensen (WMO) opgesteld. Hierin staat onder welke voorwaarden wetenschappelijk onderzoek bij mensen mag plaatsvinden.
Onderzoekers zijn verplicht het onderzoek vooraf te laten goedkeuren, zodat duidelijk is dat aan alle voorwaarden is voldaan. Daarvoor maken zij een zogenoemd onderzoeksprotocol.

Onderzoeksprotocol

In het onderzoeksprotocol staat precies beschreven hoe het onderzoek verloopt. Belangrijk zijn daarbij de voorwaarden voor deelname (toelatingsvoorwaarden) aan het onderzoek, bijvoorbeeld:

  • leeftijd
  • ziektegeschiedenis
  • soort kanker
  • stadium van de ziekte
  • eerdere behandelingen

Alleen wanneer u voldoet aan de voorwaarden die in het protocol staan omschreven, kunt u in aanmerking komen voor deelname aan het onderzoek. De toelatingsvoorwaarden zijn opgesteld om de betrouwbaarheid van de resultaten van het onderzoek te verhogen en de veiligheid van de deelnemende patiënten zo veel mogelijk te garanderen.
In het onderzoeksprotocol staat ook beschreven wanneer een onderzoek gestaakt moet worden, bijvoorbeeld als de behandelresultaten onvoldoende blijken te zijn of als er onverwacht schadelijke effecten optreden.

arts in de spreekkamer versneller-technicus laborant bedient CT


Medisch-Ethische ToetsingsCommissie (METC)

Elk onderzoeksprotocol in Nederland wordt beoordeeld door een medisch-ethische toetsingscommissie. Deze commissie gaat na of het onderzoek voldoet aan de voorwaarden van de WMO.
De samenstelling van de toetsingscommissie is wettelijk vastgelegd.
De toetsingscommissie beoordeelt onder meer of:

  • het onderzoek wetenschappelijk goed in elkaar zit en is opgezet volgens de vereiste procedures
  • de belangen van de deelnemende patiënten voldoende zijn beschermd
  • het onderzoek nieuwe inzichten zal opleveren voor de medische wetenschap
  • het doel van de studie mogelijk met minder ingrijpend onderzoek kan worden  bereikt
  • er voor de deelnemende patiënten sprake is van een redelijke verhouding tussen de verwachte voordelen en mogelijke nadelen (met andere woorden: of de risico's niet te groot zijn)
  • alle informatie die de deelnemende patiënten ontvangen juist is

Indien onderzoekers de onderzoeksopzet tussentijds veranderen, wordt het onderzoek opnieuw door de METC beoordeeld.

Gang van zaken

U bespreekt met uw behandelend arts de mogelijkheid om deel te nemen aan een onderzoek naar een nieuwe behandeling. U krijgt hierover zowel mondeling als schriftelijk informatie. In de schriftelijke informatie kunt u nalezen wat uw arts u heeft verteld. U kunt altijd naar meer informatie vragen. U heeft, als u daar prijs op stelt, ook de mogelijkheid een gesprek te voeren met een arts die niet direct bij het onderzoek betrokken is.

Het nemen van de beslissing om wel of niet deel te nemen is vaak moeilijk:

  • neem er voldoende tijd voor. Uw behandelend arts zal daar begrip voor hebben
  • praat erover met mensen die u vertrouwt, zoals uw familie, uw vrienden of uw huisarts

Ook wanneer u besluit niet aan het onderzoek deel te nemen, zal uw specialist u de noodzakelijke medische zorg en begeleiding blijven geven.

berekenen van bestralingsdosis laseruitlijning Bestralingsuitvoering van een doelgebied in de buik


Risico's en belasting van het onderzoek

Een wetenschappelijk onderzoek kan risico's met zich meebrengen. Welke risico's en hoeveel risico u loopt, is per onderzoek verschillend. Uw behandelend arts bespreekt dit met u. Ook de mogelijk te verwachten bijwerkingen worden met u besproken.
Meedoen aan een onderzoek kan belastend zijn. Denk hierbij ook aan extra bezoeken aan het ziekenhuis, extra behandelingen of extra bloedonderzoek.

Bescherming gegevens

Ten behoeve van het onderzoek houdt men een aantal gegevens bij. Uw behandelend arts kan u vertellen hoe deze gegevens worden verzameld, wie dat doet, wie er inzage in hebben, wie uw gegevens verwerkt en hoe dat gebeurt.
Uw gegevens worden goed beschermd. De betrokken (onderzoeks)medewerkers hebben een geheimhoudingsplicht. Zij noteren de benodigde gegevens vanuit uw medisch dossier onder een bepaalde code. De onderzoekers kennen alleen die code, niet uw naam.
In rapporten en tijdschriftartikelen over het onderzoek wordt ook alleen die code gebruikt.

Voor meer algemene informatie verwijzen wij u graag naar de folder 'Onderzoek naar nieuwe behandelingen van kanker' van KWF Kankerbestrijding.

Printen