Schildklierkanker
Wat
Schildklierkanker is een kwaadaardige woekering van cellen van de schildklier.
De meest voorkomende vormen zijn :
- papillair schildkliercarcinoom
- folliculair schildkliercarcinoom
Daarnaast bestaan er twee zeldzame, maar agressievere vormen van schildklierkanker:
- medullair schildkliercarcinoom
- anaplastisch carcinoom
De prognose van het papillair en folliculair schildkliercarcinoom is gunstig, ook als er uitzaaiingen zijn opgetreden.
Wie
Schildklierkanker komt vooral voor bij jonge vrouwen (25-50 jaar). Bij mannen is deze vorm van kanker vrij zeldzaam. Deze vorm van kanker wordt in Nederland jaarlijks bij ongeveer 425 mensen vastgesteld. Bij ongeveer 350 van hen wordt een papillair of een folliculair schildkliercarcinoom vastgesteld.
Factoren die een rol spelen bij het ontstaan
- erfelijke factoren (zoals het M.E.N.-2-syndroom)
- blootstelling aan straling (in Hiroshima en in Tsjernobyl is de frequentie duidelijk hoger)
Klachten / symptomen
- zwelling in de hals die meebeweegt bij het slikken
- heesheid door beschadiging van de zenuw die de beweging van de stembanden aanstuurt (n. recurrens)
- zwellingen door uitzaaiingen in de lymfklieren van de hals
Onderzoeken
- Lichamelijk onderzoek
- Bloedonderzoek
- Weefselonderzoek van de tumor (meestal wordt dit weefsel verkregen met een cytologische punctie (met een naald worden cellen van de schildklier opgezogen zodat deze onder de microscoop kunnen worden beoordeeld)
- Echografie van de hals, eventueel met punctie van de klieren
Onderzoek naar mogelijke uitzaaiingen:
- jodiumscan
- botscan
- PET-scan
- röntgenfoto of CT-scan van de longen
Behandelingen
- chirurgie
De meeste schildkliertumoren worden in eerste instantie chirurgisch behandeld
Bij een papillair of een folliculair schildkliercarcinoom dat kleiner is dan één centimeter wordt minimaal de helft van de schildklier verwijderd (hemithyreoidectomie)
Bij andere types schildkliertumoren en bij grotere tumoren wordt de gehele schildklier verwijderd (totale thyreoidectomie.
Als er aanwijzingen voor uitzaaiingen in de lymfklieren van de hals zijn, worden deze lymfklieren verwijderd (lymfklierdissectie).
Na het verwijderen van de schildklier volgt bij een papillair of een folliculair schildkliercarcinoom een behandeling met radioactief jodium. Na een operatie vanwege een medullair of anaplastisch schildkliercarcinoom volgt vaak radiotherapie.
Als er uitzaaiingen zijn
- behandeling met radioactief jodium
- chemotherapie
- soms radiotherapie (bestraling)
